Perimenopauze of burn-out? Wat iedere HR-manager zou moeten weten

De overgang begint vaak voordat vrouwen zelf weten wat er speelt

Wanneer organisaties praten over de overgang, denken ze vaak aan opvliegers of vrouwen rond de leeftijd van vijftig jaar. De praktijk is veel breder. De perimenopauze kan al beginnen in de veertig. In deze fase schommelen hormonen zoals oestrogeen en progesteron, wat invloed kan hebben op slaap, energieniveau, stemming, geheugen, concentratie en stressbestendigheid. Veel vrouwen leggen zelf de link niet. Daardoor ontstaan soms maanden of zelfs jaren van onzekerheid:

“Waarom voel ik me zo uitgeput?”

“Waarom raak ik zo snel overprikkeld?”

“Waarom lukt concentreren ineens niet meer?”

Voor HR en leidinggevenden is die herkenning belangrijk. Een medewerker die anders functioneert, is niet automatisch minder gemotiveerd, minder competent of niet belastbaar. Er kan iets anders spelen.

Waarom overgangsklachten lijken op een burn-out

De overlap tussen burn-outklachten en perimenopauzeklachten is groot.

Veel voorkomende signalen zijn:

• vermoeidheid;
• concentratieproblemen;
• vergeetachtigheid;
• meer emotionele reacties;
• minder stressbestendigheid;
• slaapstoornissen;
• gevoelens van overweldiging;
• verminderd zelfvertrouwen.

Dat betekent niet dat iedere vrouw met deze klachten in de perimenopauze zit. Stress, burn-out, mantelzorgbelasting, slaaptekort en andere medische oorzaken kunnen eveneens een rol spelen. Juist daarom is het belangrijk om nieuwsgierig te blijven in plaats van aannames te doen.

De vraag voor HR is niet:

“Heeft deze medewerker een burn-out of zit zij in de overgang?”

De betere vraag is:

“Welke factoren beïnvloeden haar welzijn en functioneren op dit moment?”

Signalen die HR-professionals kunnen herkennen

Hoewel iedere vrouw anders is, horen werkgevers regelmatig de volgende opmerkingen:

• “Ik slaap de laatste tijd erg slecht.”
• “Mijn hoofd zit vol.”
• “Ik kan me niet meer zo goed concentreren.”
• “Ik herken mezelf niet meer.”
• “Ik voel me sneller opgejaagd.”
• “Ik word onzeker van fouten die ik vroeger nooit maakte.”
• “Ik ben veel eerder moe.”

Deze signalen verdienen aandacht, zeker wanneer ze voorkomen bij vrouwen tussen de veertig en zestig jaar. Niet omdat leeftijd automatisch iets verklaart, maar omdat hormonale veranderingen een mogelijke factor kunnen zijn.

Wat kunnen organisaties concreet doen?

1. Maak het onderwerp bespreekbaar

Veel vrouwen praten makkelijker over stress dan over de overgang. Niet omdat ze zich schamen, maar omdat ze bang zijn als minder inzetbaar of minder professioneel te worden gezien. Normaliseer het gesprek. Bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan de overgang binnen vitaliteitsprogramma’s, duurzame inzetbaarheid of gezondheidsweken.

2. Train leidinggevenden

Een leidinggevende hoeft geen expert in hormonen te zijn. Wel helpt het wanneer hij of zij signalen leert herkennen en een open gesprek kan voeren. Een simpele vraag als: “Ik merk dat je veel energie verliest. Wat heb jij op dit moment nodig om goed te kunnen blijven functioneren?” kan al een wereld van verschil maken.

3. Kijk naar de gehele medewerker

Soms ligt de focus volledig op prestaties en resultaten. Maar duurzame inzetbaarheid vraagt ook aandacht voor slaap, herstel, gezondheid, levensfase en energiemanagement. Juist gedurende de perimenopauze kan een medewerker behoefte hebben aan meer flexibiliteit, herstelmomenten of ondersteuning.

4. Investeer in kennis

Uit onderzoek blijkt dat veel vrouwen onvoldoende geïnformeerd zijn over de perimenopauze en de gevolgen ervan voor hun werk en welzijn. Een workshop, lunchsessie of kennisevent kan al veel herkenning en erkenning opleveren. Vaak ervaren vrouwen opluchting wanneer ze ontdekken dat hun klachten niet betekenen dat ze tekortschieten, maar dat hun lichaam door een natuurlijke levensfase gaat.

5. Verbreed het gesprek over vitaliteit

De overgang is geen losstaand onderwerp. Het raakt aan:

• duurzame inzetbaarheid;
• mentale gezondheid;
• werkgeluk;
• verzuimpreventie;
• vrouwelijk leiderschap;
• talentbehoud.

Organisaties die hier aandacht aan besteden, investeren niet alleen in gezondheid, maar ook in behoud van ervaren vrouwelijke professionals.

Van onbegrip naar begrip

Veel vrouwen behoren in deze levensfase tot de meest ervaren en waardevolle medewerkers binnen een organisatie. Juist daarom is het zonde wanneer klachten niet worden herkend of bespreekbaar gemaakt. De vraag is niet of de overgang invloed heeft op de werkvloer. De vraag is hoe organisaties daarmee omgaan. Wanneer HR-professionals en leidinggevenden leren kijken voorbij gedrag of prestaties alleen, ontstaat ruimte voor echte ondersteuning. En soms begint dat met één eenvoudige vraag: “Hoe gaat het écht met je?”

Praktische reflectievraag voor HR

Kijk eens naar de vitaliteitsprogramma’s binnen jouw organisatie.

Wordt daarin aandacht besteed aan levensfasen zoals de perimenopauze en overgang, of verwachten we onbewust dat iedereen altijd hetzelfde kan presteren, ongeacht de fase waarin hij of zij zich bevindt?

Meer weten?

Steeds meer organisaties ontdekken dat aandacht voor hormonale gezondheid, perimenopauze en de overgang bijdraagt aan duurzame inzetbaarheid, talentbehoud en vitaliteit. Door medewerkers én leidinggevenden hierover te informeren, ontstaat meer begrip, minder taboe en meer ruimte voor vrouwen om duurzaam en met plezier aan het werk te blijven. Mocht je hierover willen sparren voor jouw organisatie, dan ga ik graag met je in gesprek. Klik hier voor een vrijblijvende belafspraak.